سردار ظفر بختیاری

خسروخان سردار ظفر بختیاری، فرزند حسینقلی خان ایلخانی بختیاری و برادر علیقلی خان (سردار اسعد معروف) از امرای معروف ایل بزرگ بختیاری است که به مدد تحصیل زبان فارسی و آشنایی با زبان فرانسه و چندین سفر به اروپا، دستی در خاطره نویسی و خاطره نگاری داشته است. سردار ظفر در ماه صفر سال 1330 ه. ق بعد از بازگشت از جنگ با سالار الدوله، به حکومت اصفهان منصوب شد؛ حکومتی که ده ماه بیشتر نپایید و در ذیحجه همان سال به پایان رسید. پس از این حکومت، سردار ظفر راهی تهران شد و در ماه صفر سال 1331 ه. ق به قصد معالجه کلیه، رهسپار فرنگ گردید. «شریف همایون» منشی سردار ظفر، خاطرات این سفر را به نقل از سردار به رشته تحریر کشیده است. خاطراتی که به لحاظ زمانی، شیوه نگارش و نیز کیفیت ثبت رخدادها، قابل توجه و درخور تامل است...

لطفا به ادامه مطالب بروید ...

اولین ایرانی که در امریکا پزشکی خواند یک بختیاری بود !

جناب آقای دکتر محمد حسین عزیزی متخصص و جراح گوش ، گلو و بینی و پژوهشگر موزه ملی تاریخ علوم پزشکی ایران در صفحه پزشکی شماره ۵۹۶ روزنامه شرق به معرفی کتابی در زمینه تاریخ پزشکی ایران پرداخته که در آن یادی شده از مرحوم دکتر ابوالقاسم بختیار اولین ایرانی که در امریکا درس پزشکی خواند و عمر خود را در خدمت به علم گذاشت

لطفا به ادامه مطالب بروید ...

جعفرخان سرداربهادر

جعفر خان سردار بهادر از رؤسای ایل بختیاری و از فاتحان تهران در جریان انقلاب مشروطه در ایران. پسر ارشد علیقلی خان سردار اسعد. پس از درگذشت پدرش به او نیز لقب سردار اسعد (سردار اسعد سوم) دادند. او وزیر جنگ ایران در زمان سلطنت رضا شاه بود و به دستور رضا شاه در ۵٫۱.۱۳۱۳ در زندان قصر کشته شد.

غلامحسین خان سالار محتشم زاده

غلامحسین خان سالار محتشم زاده ۱۲۴۲ (قمری) در چهارمحال و بختیاری ٬ مشهور به سالار محتشم، از سران ایل بختیاری بود. او ششمین پسر امامقلی خان حاجی ایلخانی و بی‌بی زینب بود، که دختر نور چشمی حسینقلی خان ایلخانی را به نام زهرا بگم، به ازدواج خود درآورده بود. خانواده وی مشهور به حاجی ایلخانی، مؤسس جوانترین شاخه هفت لنگ ایل بختیاری بود که سران آن لقب خوانین بزرگ داشتند...

جهت دریافت اطلاعات بیشتر به ادامه مطالب بروید...

ابولقاسم خان بختیاری

ابولقاسم خان پسر امیر مفخم از جمله مخالفانی بود که در زمان رضاخان پهلوی سر به شورش برداشت،وی تا مدت زمانی با سر بازان و قشون رضاخان در زرد کوه بختیاری جنگید و تلفات زیادی به قشون نظامی آنروز وارد نمودبعد ها در زمان محمد رضا پهلوی، رژیم موفق شد با دستیاری تیمور بختیاری او را فریب دهد و به تهران منتقل سازد. هر چند ظاهرا او را امان داده بودند، اما در تهران با دسیسه فراوان او را از میان برداشتند.بیتهای ابوالقاسم خان عموما حکایت از شرح دلاوریها و ستیز ابولقاسم خان با قشون دولتی است و در اصطلاح بختیاری این بیتها«دنگ ابولقاسم» به معنی وصف ابولقاسم خان هم گفته می شود.

شاد اَواقا ابول پیرن گرامی
تا صد سال دال بخوره لاش نظامی
رضی خان بابادی دستم به شالت
لاشم با خوت ببر برنو حلالت
مر جنگه مرجنگه خدا دونه جنگ تفنگه و...
شاد آمد ابولقاسم خان با جامه گرانبها
تا صد سال لاشخور بخوردجسد نظامی
رضی خان بابادی دستم به شالت
جسدم را با خودت ببر بنوم حلالت
مگر جنگ است، مگر جنگ است، خدا داند که که جنگ تفنگ است و...

نامدار خان بختیاری

بیتهای مرسوم به نامدارخان هفت لنگ در توصیف رشادت و شجاعت و جنگ آوری های ایل بختیاری سروده شده است و سخن از جنگها و کشمکش های داخلی بین طوایف و تیره های ایل دارد.بیتهای نامدارخان چهار لنگ نوعی سرود غصه سر دادن در کشته شدن مردان گمنامی است که ایل یادشان را در ابیات نگه می دارد .

ستاره مینانه کند ونده به گرده ای گویل
ستاره مینا را برداشت و به گردن انداخت ای برادران
ممی سین نکشین زینس به پرده ای گویل و...
محمد حسین را نکشید،زنش در حجله است ای برادران و...

آعليداد

 آعليداد فرزند محمد علی زراسوند از تيره خدر سرخ در سال 1194 شمسی تولد يافت. به علت شجاعت و شهامتی که داشت. کلبعلی خان دور کی دخترش بی بی نوريجان را به همسری او برگزيد. برادر ديگر آعليداد شهباز نام داشت. شايستگی آعليداد به گونه ای بود که روز به روز بر عزت و اقتدار او نزد کلبعلی خان افزوده می شد. آعليداد از اعجوبه های زمان خود به شمار می آمد. گذشته از آن اسب و تفنگ او نيز مشهور بودند. وقتی نام عليداد به گوش می رسيد لرزه بر اندام دشمنان او می افتاد. آعليداد دارای سه امتياز و قدرت خارق العاده بود...

لطفا به ادامه مطالب بروید...

خلیل اسفندیاری بختیاری

خلیل اسفندیاری پدر ثریا اسفندیاری، از ملکه‌های ایران در زمان دودمان پهلوی بود.

خلیل اسفندیاری فرزند چهارم اسفندیار خان پسر حسینقلی خان ایلخانی بختیاری و مادرش بی‌بی مریم، همسر دوم اسفندیار خان بود وي در شاه نشين مالمير شهرايذه كنوني كه درآن زمان مركز حكومت خوانيين بختياري بود بدنيا آمد.او بارها از بهترين روزهاي زندگيش در اين سرزمين سخن گفته است. خلیل در سال ۱۳۰۳ زمانی که در آلمان رشته حقوق و اقتصاد سیاسی می‌خواند با اوا کارل ازدواج کرد، وی پس از پایان تحصیلاتش به ایران آمد ومدت كوتاهي دراملاك مادري اش در آنزان دامنه كوهاي زاگرس سپري كرد سپس به اصفهان بازگشت و بعد از شش سال که از ازدواجشان می‌گذشت ثریا به دنیا آمد. وضعیت نامطلوب بهداشتی در ایران و شیوع آبله، آنهارا بر آن داشت تا برای دوری از خطر بیماری به برلین بروند . اما چهار سال بعد مجدداً به اصفهان رفتند و در این مدت صاحب پسری شدند به نام بیژن . سپس در فروردین ۱۳۲۵، خانواده بختیاری به سوئیس مهاجرت کردند و در شهر زوریخ ساکن شدند . اوا خود متولد سن پترزبورگ، پایتخت دولت روسیه تزاری بود و پیش از شروع جنگ اول جهانی به همراه خانواده‌اش به آلمان بازگشتند. خلیل در عشایر بختیاری متنفذ بود. این عشایر در نواحی مرکزی و جنوبی ایران سکونت داشتند. او به رضاشاه کمک کرد تا سران عشایر را تحت فرمان حکومت درآورد.

امامقلی خان حاجی ایلخانی

امامقلی خان معروف به(حاج ایلخانی) پسر دوم جعفرقلی خان و بی بی شاه پسند و برادر تنی حسینقلی خان ایلخانی است وی در سال ۱۲۴۰ هجری قمری در تهران دیده به جهان گشود .وپس از قتل ایلخانی بدست ظل السلطان ایلخان بختیاری شدامام قلی خان به همراه برادر دیگرش رضا قلی خان معروف به ایل بیگی در به قدرت رساندن برادربزرگ خود،ایلخانی نقش برجسته ای داشته است...

لطفا به ادامه مطالب بروید...

بی بی مریم بختیاری

بی بی مریم بختیاری دختر حسینقلی خان ایلخانی، خواهر علیقلی خان سردار اسعد و همسر ضرغام السلطنه بختیاری از زنان مبارز عصر مشروطیت است. او از زنان تحصیلکرده و روشنفکر عصر بود که به طرفداری از آزادیخواهان برخاست و در این راه از هیچ چیز دریغ نورزید. وی به مثابه زندگی ایلیاتی در فنون تیراندازی و سوارکاری ماهر بود و چون همسر و جانشین خان بود عده ای سوار در اختیار داشت و در مواقع ضروری به یاری مشروطه خواهان می پرداخت...

لطفا به ادامه مطالب بروید...

صمصام السلطنه بختیاری

او فرزند حسینقلی خان ایلخان بختیاری و حاجی بی‌بی مهرافروز بود و در سال ۱۲۲۹ زاده شد. پس از مرگ پدر در ۱۲۸۱ از مظفرالدین شاه لقب صمصام‌السلطنه و مقام ایلخانی گرفت. صمصام‌السلطنه در جنبش مشروطه به مخالفان محمدعلی‌شاه پیوست و با برادر خود علیقلی خان سردار اسعد همراه شد. او به همراه سواران مسلح بختیاری اصفهان را تصرف کرد و حکومت اصفهان را در ۱۳۲۶ ق. به‌دست گرفت. در ۱۲۸۹ رئیس‌الوزرا شد و تا ۱۲۹۱ در این منصب باقی ماند...

لطفا به ادامه مطالب روید...

جعفرقلی‌خان بختیاری

جعفرقلی فرزند ارشد علیقلی‌خان سردار اسعد بختیاری بود که در سال ۱۲۵۹ شمسی در چهارمحال متولد شد. پس از طی تحصیلات ابتدایی و دروس معمول زمان تحت تعلیمات نظامی از قبیل سوارکاری و تیراندازی قرار گرفت. وقتی پدرش به اروپا رفت، جعفرقلی نیز چند نوبت نزد پدر رفته و قدری زبان فرانسه فراگرفت...

لطفا به ادامه مطالب بروید...

علیقلی خان سردار اسعد بختیاری

علیقلی خان بختیاری معروف به حاج علیقلی خان سردار اسعد بختیاری و فاتح ملی (۱۲۳۶ هجری خورشیدی - ۷ محرم ۱۲۹۶ هجری خورشیدی) متولد گونه کان یا جونقان کنونی از رؤسای روشنفکر تحصیلکرده مشروطه‌خواه بختیاری و فرمانده فاتحین اصفهان و تهران در جریان انقلاب مشروطه در ایران بود...

لطفا به ادامه مطالب بروید...

سردار اسعد اول (اسفندیار خان بختیاری)

اسفندیار خان پسر حسینقلی خان معروف به سردار اسعد درسال ۱۲۸۲ از بی بی خانم متولد شد. در ۱۲۹۹ حسینقلی‌خان و دو پسرش اسفندیارخان و علیقلی خان به اصفهان احضار شدند. در آنجا مسعود میرزا ظل السلطان حسینقلی خان را کشت و دو فرزندش را زندانی کرد . پس از یک سال در نتیجه وساطت میرزا میرزا علی اصغرخان امین السلطان، علیقلی خان آزاد شد و به بختیاری بازگشت . در ۱۳۰۵ با ضعف حکومت ظل السلطان، اسفندیارخان نیز از زندان آزاد و به درخواست امین السلطان به همراه علیقلی خان رهسپار تهران شدو لقب سردار اسعد به اسفندیار خان داده شد و او به درجه سرتیپ سوار بختیاری رسید...

حسینقلی خان بختیاری

حسینقلی خان فرزند جعفرقلی خان از ایلخان‌های معتبر بختیاری بود که در سال ۱۲۰۰متولد شد. او به سبب شعرهایش به گویش بختیاری نیز معروف بود....

لطفا به ادامه مطالب روید...

محمد تقی خان بختیاری

محمد تقی خان بختیاری (محمد تقی خان در بین بختیاری ها با نام ممتی خون نیز معروف است)یکی دیگر از بزرگمردان لر است وی را شجاع ترین ایلخان بختیاری نام نهاده اند. محمد تقی خان پسر علیخان در بین سال های 1249 تا 1257 هجری قمری سلسله حر کت ها و مبارزات زیادی در کوه‌های بختیاری انجام داد....

لطفا به ادامه مطالب بروید...

ابوالفتح‌خان بختیاری

ابوالفتح‌خان بختیاری فرزند  قاسم خان بختياري یکی از خوانین بختیاری است که پس از ائتلاف با کریم‌خان زند یکی از میراث‌داران حکومت نادرشاه شد. با تشکیل شورای سه نفره حکومتی با کریم‌خان زند و علیمراد خان بختیاری به حکومت اصفهان رسید و پس از شورش علیمراد خان علیه کریم‌خان زند توسط علیمراد خان کشته شد.

علیمردان خان بختیاری

فرزند بی بی مریم، معروف به سردار مریم بختیاری و علیقلی خان چهارلنگ بود. مادرش بی بی مریم، دختر حسینقلی خان ایلخانی بختیاری بود. بی بی مریم در جنگ اول جهانی که بخش‌هایی از ایران اشغال و زیر نفوذ نیروهای استعمارگر روسی و انگلیسی قرار گرفته بود به طرفداری از نیروهای آلمان و عثمانی و علیه نیروهای اشغالگر روس و انگلیس قیام کرد...

لطفا به ادامه مطالب بروید...